Hamiyet ÇAKIR

Kırcaali’de eski merkez caminin avlusunda yürürken insan yalnızca bir mabedin çevresinde dolaşmaz; geçmişin, hafızanın ve kimliğin içinde yürür. Namazdan sonra türbeye gidip bir dua etmek isteyen insan, aslında sadece bir mezarın değil, bir şehrin ruhunun önünde durur.

Fakat bugün o türbenin önünde insanın kalbine ağır bir soru düşüyor:

Neden Türkçe yok?

Osmanlıca elbette olmalı. Çünkü Osmanlıca bizim tarihimizin mührüdür, ecdadımızın sesidir, geçmişimizin emanetidir.
Fakat Türkçe neden eksik bırakılır?
Neden bugünün insanının okuyacağı, anlayacağı, hissedeceği dil türbeden çıkarılır?

Bu mesele sadece bir yazı meselesi değildir. Bu mesele, Kırcaali’nin hafızası meselesidir.

Türbeler Sadece Taş Değildir

Bir türbe, yalnızca içinde yatan zatı hatırlatmaz. O türbe, o şehrin kuruluş ruhunu, medeniyet çizgisini, aidiyetini ve tarihî devamlılığını temsil eder.

Kırcaali’nin türbesi de böyledir. Orada duran taş, sadece bir mezar taşı değildir.
O taş, “Bu şehirde Türk vardı, bu şehirde Müslüman vardı, bu şehirde dua vardı, emek vardı, medeniyet vardı” diyen sessiz bir şahittir.

Eğer o şahidin dili eksik bırakılırsa, gelecek nesiller de eksik bir hafızayla büyür.

Osmanlıca Geçmiş, Türkçe Gelecektir

Osmanlıca kaldırılmasın.
Tam tersine, korunmalı, yaşatılmalı, öğretilmeli.
Çünkü Osmanlıca bizi geçmişimize bağlayan tarihi bir köprüdür.

Ama Türkçe de olmalıdır. Çünkü Türkçe yaşayan hafızadır. Bugünün çocuğu, genci, insanı türbeye geldiğinde orada yazanı okuyabilmeli, anlayabilmeli, hissedebilmelidir.

Osmanlıca köktür. Türkçe daldır. Biri geçmişi taşır, diğeri geleceğe uzanır.

Kökü koruyup dalı keserseniz, ağaç yaşayamaz.

Dil Silinirse Kimlik Zayıflar

Bir millet önce dilinden uzaklaştırılır. Sonra hafızasından. Sonra tarihinden.
En sonunda da kendi varlığından şüphe eder hâle gelir.

Bugün bir türbeden Türkçenin kaldırılması küçük bir tadilat gibi gösterilebilir. Fakat stratejik açıdan bakıldığında bu, çok daha derin bir meseledir.

Çünkü tarihî mekânlarda hangi dilin yer aldığı, o mekânın kime ait olduğunu, hangi hafızayı taşıdığını ve geleceğe nasıl anlatılacağını belirler.

Türkçe yoksa, bugünün Türk çocuğu orada kendini eksik hisseder.

Bu Topraklarda Türkçe Yabancı Değildir

Kırcaali’de Türkçe misafir değildir. Türkçe bu toprağın sesidir. Bu şehirde Türkçe dualar edilmiştir, Türkçe ağıtlar yakılmıştır, Türkçe ninniler söylenmiştir, Türkçe selam verilmiştir.

O hâlde bir türbede Türkçenin bulunması kimseyi rahatsız etmemelidir. Aksine bu, tarihî doğruluğun ve kültürel adaletin gereğidir.

Hem Osmanlıca hem Türkçe birlikte yazılsa ne kaybedilir?

Hiçbir şey kaybedilmez. Ama çok şey kazanılır.

Geçmiş korunur. Bugün anlaşılır. Gelecek bağ kurar.

Sessizlik En Büyük Tehlikedir

Asıl acı olan sadece Türkçenin eksikliği değildir. Asıl acı olan, bu konuda kimsenin açıklama yapmamasıdır.

Kim karar verdi? Neden kaldırıldı? TİKA’nın yaptığı hâl neden değiştirildi? Türkçe neden yok sayıldı?

Bu soruların cevabı verilmelidir. Çünkü milletin hafızasına dokunan her karar açık, şeffaf ve saygılı olmalıdır.

Kültürel miras, kapalı kapılar ardında şekillendirilecek bir alan değildir.

Stratejik Bakış: Hafızayı Korumak Geleceği Korumaktır

Bugün dünyada kimlik savaşları artık sadece sınırlarla yapılmıyor. Dil, kültür, hafıza, mezar taşları, arşivler ve tarihî mekânlar üzerinden de yapılıyor.

Bir milletin hafızasını zayıflatmak isteyenler önce sembolleri hedef alır. Çünkü semboller susarsa toplum da zamanla susar.

Bu yüzden Kırcaali türbesindeki Türkçe meselesi sadece yerel bir mesele değildir. Balkan Türklerinin kimlik mücadelesinin küçük ama çok önemli bir göstergesidir.

Türkçe orada olmalıdır. Çünkü Türkçe sadece bugünün dili değil, yarının tapu senedidir.

Çağrımız Net:
Hem Osmanlıca Hem Türkçe Olsun

Biz Osmanlıcaya karşı değiliz. Osmanlıca bizimdir. Ama Türkçe de bizimdir.

Türbede Osmanlıca kalsın. Türkçe de yeniden eklensin. Hatta gerekirse Bulgarca açıklama da olsun.

Çünkü amaç ayrıştırmak değil; doğru tarihi herkesin anlayacağı şekilde yaşatmaktır.

Kırcaali’nin türbesi geçmişle geleceği buluşturan bir hafıza mekânı olmalıdır. Oraya gelen yaşlı da okumalı, genç de anlamalı, çocuk da sormalı:

“Biz kimdik, nereden geldik, neyi korumalıyız?”

Kırcaali’nin taşları susmasın. Türbenin dili eksik kalmasın. Osmanlıca geçmişimizi anlatsın, Türkçe bugünümüzü ve geleceğimizi taşısın.

Çünkü Türkçe bu topraklarda sadece bir dil değil; duadır, hatıradır, kimliktir, emanettir.

Ve emanet sessizce silinmez.

O emanet korunur, yaşatılır, gelecek nesillere onurla teslim edilir.