Rafet ULUTÜRK

Bulgaristan bugün sıradan bir siyasi krizden geçmiyor. Mesele yalnızca hükümet kurmak, seçim kazanmak ya da partiler arasındaki güç mücadelesi değildir. Asıl mesele, Bulgaristan’ın devlet aklını, insan kaynağını ve gelecek inancını kaybetme tehlikesidir.

Bir ülke önce insanını kaybederse, sonra ekonomisini; ardından da devlet kudretini kaybeder. Bulgaristan’ın bugün yaşadığı en büyük sorun budur: Gençleri gidiyor, eğitimli insanları Avrupa’ya dağılıyor, devlet için dertlenenlerin sesi zayıflıyor.

Devletin En Büyük Hazinesi: İnsan

Toprak, bayrak ve kurumlar önemlidir; fakat devleti yaşatan asıl güç insandır. Doktorunu, mühendisini, öğretmenini, girişimcisini ve genç beyinlerini kaybeden bir ülke, geleceğini de kaybetmeye başlar.

Bulgaristan’dan gidenler sadece iş aramadı. Onlar adalet, düzen, liyakat, güven ve gelecek aradı.
Bu nedenle mesele yalnızca ekonomik değildir; aynı zamanda ahlaki ve siyasi bir meseledir.

Bugün Bulgaristan’ın önündeki en büyük görev, giden insanını geri çağıracak bir güven iklimi oluşturmaktır.

Yeni Bir Bulgaristan Doktrini Şarttır

Bulgaristan’ın artık günü kurtaran politikalara değil, uzun vadeli bir devlet doktrinine ihtiyacı vardır. Bu doktrin üç temel üzerine kurulmalıdır:

Devletin temizlenmesi, yeni elitin kurulması ve beyin göçünün tersine çevrilmesi.

Eski anlayışla yeni Bulgaristan kurulamaz. Devleti kendi menfaat alanı gibi gören kadrolarla, millet için gelecek inşa edilemez. Devletin merkezine yeniden ahlak, liyakat ve hizmet şuuru yerleştirilmelidir.

Radev’in Tarihî Sorumluluğu

Rumen Radev’in önünde tarihî bir fırsat vardır. Eğer sadece günlük siyasetin içinde kalırsa, Bulgaristan yine aynı döngüler içinde yorulacaktır. Fakat Radev yeni bir devlet aklı kurabilirse, Bulgaristan için yeni bir dönemin kapısını açabilir.

Başkanlık sistemi ya da Fransa’daki yarı başkanlık modeli bu açıdan ciddi şekilde tartışılmalıdır. Bulgaristan’ın ihtiyacı, kırılgan koalisyon pazarlıklarına mahkûm bir siyaset değil; hesap verebilir, güçlü, dengeli ve stratejik bir yönetim modelidir.

Ancak sistem değişikliği tek başına yetmez.
Yeni sistemin içi yeni insanlarla doldurulmazsa, eski düzen yeni elbiselerle devam eder.

Yeni Elit: Bulgaristan’ın Kader Meselesi

Bugün Bulgaristan’ın en büyük ihtiyacı yeni bir elittir.
Bu elit; eski çıkar gruplarından, yıpranmış bürokrasiden ve kişisel menfaat çevrelerinden değil; eğitimli, ahlaklı, çalışkan, vizyon sahibi ve devlet bilinci taşıyan insanlardan oluşmalıdır.

Avrupa’da yaşayan Bulgaristan vatandaşı çok değerli insanlar vardır. Bilim insanları, iş insanları, akademisyenler, teknoloji uzmanları ve genç profesyoneller Bulgaristan’ın kayıp hazinesidir. Devlet onları sadece “göçmen vatandaş” olarak değil, geleceği kuracak stratejik insan gücü olarak görmelidir.

İnsanları Ayıracak Ölçü: Devlete Fayda mı, Zarar mı?

Bulgaristan’da artık insanlar etnik kökenine, partisine, mezhebine ya da çevresine göre değil; devlete ve topluma katkısına göre değerlendirilmelidir.

Asıl ayrım şudur:
Devlete faydalı olanlar ve devleti tüketenler.

Ülkesini düşünen, kamu malını koruyan, halkın hakkını gözeten, gençlere umut veren herkes iyiler safındadır. Devleti kendi çıkarı için kullanan, halkı umutsuzluğa iten, liyakati yok eden herkes ise Bulgaristan’ın geleceğine zarar vermektedir.

Gidenleri Geri Getirme Seferberliği

Bulgaristan, Avrupa’ya giden insanlarını geri getirmek için özel bir devlet politikası başlatmalıdır.
Bu sadece çağrı yapmakla olmaz.
Geri dönüş için somut imkânlar hazırlanmalıdır.

Gençlere iş, girişimcilere destek, akademisyenlere araştırma alanı, doktorlara ve mühendislere saygın çalışma şartları sunulmalıdır. Hukuk güvenliği sağlanmalı, yolsuzlukla mücadele edilmeli, devlet kapısı ehliyet ve liyakate açılmalıdır.

Bir insan ülkesine ancak güven duyarsa döner.

Bulgaristan Ya Yenilenecek Ya Küçülecek

Bulgaristan’ın önünde iki yol vardır. Birinci yol, eski düzeni sürdürmek ve yavaş yavaş insanını, enerjisini, geleceğini kaybetmektir.
İkinci yol ise cesur bir devlet dönüşümü başlatmak, yeni elitler yetiştirmek ve ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaktır.

Bugün Bulgaristan’ın ihtiyacı sadece yeni bir hükümet değildir. Yeni bir devlet zihniyetine, yeni bir ahlaka, yeni bir kadroya ve yeni bir gelecek doktrinine ihtiyaç vardır.

Devletler bazen savaşla yıkılır.
Ama çoğu zaman vizyonsuzluk, liyakatsizlik ve insan kaybı yüzünden sessizce küçülür.

Bulgaristan’ın kaderi bu olmamalıdır.

Eğer Radev ve Bulgaristan için gerçekten dertlenen insanlar cesur davranırsa, bu ülke yok oluşa değil; yeniden doğuşa yürüyebilir.