19–20 Aralık tarihlerinde BULTÜRK Derneği tarafından gerçekleştirilen “Türk Dünyasında Soykırımlar” sempozyumu, zengin akademik içerik, güçlü konuşmalar ve kapsamlı bir resim sergisi ile iki gün boyunca başarıyla sürdü.

Program, BULTÜRK Derneği Genel Sekreteri Aysu Akbaş’ın açılış konuşmasıyla başladı. Akbaş, Bulgaristan Türkleri Kültür ve Hizmet Derneği adına tüm katılımcıları saygıyla selamladı ve sempozyumun amacının tarihsel olayları sadece anmak değil; bilimsel yöntemlerle analiz etmek, kavramsallaştırmak ve akademik literatüre katkı sağlamak olduğunu vurguladı. Akbaş konuşmasında; soykırım olgusunun hukuki, tarihsel, sosyolojik ve siyasal boyutları olduğunu, 1948 Birleşmiş Milletler Soykırım Sözleşmesi’nin hukuki çerçeve sunduğunu ancak pek çok vaka gibi Türk dünyasında yaşanan trajedilerin de tarihsel literatürde yeterince görünür olmadığını belirtti. Türk dünyasında maruz kalınan sistematik şiddet, zorunlu göç, kültürel yok etme ve demografik müdahalelere disiplinler arası bir yaklaşım getirmenin önemine dikkat çekti.

Daha sonra söz alan BULTÜRK Derneği Genel Başkanı Rafet Ulutürk, sempozyumun temel ruhunu ve ortak hafıza perspektifini derinlemesine ele alan etkileyici bir konuşma yaptı. Ulutürk, konuşmasında bu buluşmanın sıradan bir toplantı olmadığını, “bir milletin bastırılmış hafızasını yeniden ayağa kaldırmak, tarihin üzeri örtülmüş hakikatlerini gün yüzüne çıkarmak ve Türk Dünyasının geleceğine dair müşterek bir irade inşa etmek” için gerçekleştirildiğini dile getirdi.

Ulutürk konuşmasında Balkanlardan Kafkasya’ya, Kırım’dan Doğu Türkistan’a kadar uzanan geniş Türk coğrafyasının sadece sınırlarla tanımlanan bir coğrafya olmadığını; ortak bir hafızanın, ortak bir kaderin ve tarih boyunca taşınmış ağır bir sorumluluğun merkezi olduğunu vurguladı. Burada söylenen her sözün sadece geçmişi hatırlatmak için değil, geleceği bilinçle ve kararlılıkla inşa etmek için olduğunu ifade etti. Konuşmasında ayrıca Balkanlar’ın, yalnızca kaybedilmiş topraklar değil; yüzyıllar boyunca etnik temizlikler ve sistematik sürgünlerle bilinçli biçimde Türksüzleştirilmiş coğrafyalar olduğunu belirten Ulutürk, Türk dünyasının hafızasının susturulamayacağını vurguladı. Bu hafızanın diriltilmesinin ve yazılmayan tarihlerin belgelendirilmesinin önemine işaret etti.

Sonrasında, Mesut Onat (Belediye Başkan Yardımcısı), Metin Özkan (Dünya Türkleri ve Akraba Toplulukları Başkanı), Gülşat İbrahim (Özbekistanlı araştırmacı-gazeteci), Erdal Karabaş (BGSAM), Mehmet Acar (Ak Parti İlçe Başkanı), Hidayet Oğuzhan (Doğu Türkistan temsilcisi), Cahit Dak (İsa Yusuf Alptekin Vakfı), Aygün Hasanoğlu (Azerbaycan temsilcisi), Alptekin Cevherli (VİSSAM), Ahmet Ağca (Suriye Türkmenleri temsilcisi) , Nevzat Öztürk (BGSAM Başkan Vekili) gibi önemli isimler de konuşmalarını gerçekleştirdi. Sempozyumumuza onur veren konuklar arasında; Ali İlkbaş (Tatar İş Adamları Derneği Başkanı), Ahmet Selim Arslan (Tokat Derneği Başkanı), Mehmet Sarışahin (DEVA Partisi İlçe Başkanı), Nadina Cavadova (Çuvaşistan, Çeboksarı), Alina Mihaylovna (Çuvaşistan), Oleg Stepnikov (Çuvaşistan), Altınay Omsk (Yakutya) ve Hüseyin Altınalan (Bakü Büyükelçiliği Eski Basın Müşaviri) gibi değerli isimler yer aldı. Katılımlarından dolayı konuklarımıza bir kez daha şükranlarımızı sunuyoruz.

Sempozyumun ikinci günü akademik oturumlara ayrıldı. Alanında uzman akademisyen ve araştırmacılar, farklı coğrafyalarda yaşanan soykırım ve sürgün süreçlerini konu alan sunumlar gerçekleştirdi. Oturumlarda; Kafkasya, Türkistan, Ahıska ve Kırım gibi farklı coğrafyalardaki tarihsel yaşantılar bilimsel bir çerçevede tartışıldı.

Bu kapsamda sunum yapan akademisyen ve araştırmacılar ile ele aldıkları başlıklar şu şekildeydi:

• Prof. Dr. Svetlana Akkieva
  Nalçik Hümaniter Bilimler Araştırma Enstitüsü
  Konu: Kafkasya Halklarının Sürgünü ve Kabardin–Balkar Sürgünü
• Prof. Dr. Roza Abdıkulova
  Kırgızistan–Türkiye Manas Üniversitesi
  Konu: Türkistan Halklarına Yönelik Soykırım Politikaları
• Prof. Dr. Ergin Kariptaş
  Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı
  Konu: Ahıska Türklerinin Sürgünü
• Ahmet Keskin
  Samsun Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi
  Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
  Konu: Ahıska Türkleri Sürgünü
• Gevher Nesibe Karıptaş
  Samsun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Doktora Öğrencisi
  Konu: Ahıska Türkleri Sürgünü
• Sevil Aledinova
  Araştırmacı – Gazeteci
  Konu: Kırım Tatarlarının Sürgünü
• Ruzibay Kuldaşev
  Araştırmacı – Gazeteci, Özbekistan Milli Devlet Televizyonu
  Şef Editörü ve Sunucu
  Konu: Türkistan Muhtariyeti’nin Kanla İstilası
• Gülşat İbrahim
• DTGB Yönetim kurulu üyesi Özbekistanlı Araştırmacı – Gazeteci
• Konu: Türkistan coğrafyasındaki soykırımların, olayların edebiyatta ve sanatta yer alması

Programın kapanışında Aysu Akbaş, Bulgaristan Türklerine yönelik asimilasyon politikaları, 1984–1989 kültürel soykırım ve 1989 Bulgaristan Türklerinin büyük göçü ile ilgili kapsamlı bir değerlendirme sunduktan sonra sempozyum ve serginin sona erdiğini duyurdu.

İki gün süren sempozyum ve resim sergisi; Türk dünyasının ortak hafızasını güçlendirmeyi, tarihsel hakikatleri görünür kılmayı ve akademik literatürde yeni bir ufuk açmayı hedefleyen zengin bir içerikle tamamlandı. Resim sergisi, Aralık ayı sonuna kadar tüm Türk dünyasının ziyaretine açıktır.