Orta Asya’nın tarihi ve kültürel açıdan en önemli ülkelerinden Özbekistan, bağımsızlığının 35. yıl dönümünü kutluyor.

Özbekistan, Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde 31 Ağustos 1991’de bağımsızlığını ilan etti. Ülkede 1 Eylül ise Bağımsızlık Günü olarak kutlanıyor.

Binlerce yıllık devlet ve medeniyet geleneğine sahip Özbekistan; Semerkant, Buhara, Hive, Kokand ve Şehrisebz gibi tarihi şehirleriyle Türk-İslam dünyasının önemli merkezleri arasında yer alıyor.

Ekonomide dönüşüm hızlandı

Bağımsızlığın ardından ekonomisini tarım ağırlıklı yapıdan çıkararak çeşitlendiren Özbekistan; otomotiv, tekstil, elektronik, gıda, ilaç, kimya, madencilik ve makine gibi sektörlerde önemli yatırımlar gerçekleştirdi.

Ülkenin Gayrisafi Yurt İçi Hasılası 1990’da 17,7 milyar dolar seviyesindeyken, 2025’te 147 milyar dolara ulaştı. Özbekistan yönetimi, 2030’da ekonomiyi 300 milyar dolarlık büyüklüğe taşımayı hedefliyor.

Son yıllarda yabancı yatırımlar ve turizmde de önemli artış kaydeden ülke, 2025’te 43,1 milyar dolar yabancı yatırım çekti. Aynı yıl Özbekistan’ı 11,7 milyondan fazla turist ziyaret etti.

Mirziyoyev döneminde yeni sayfa

2016’da Şevket Mirziyoyev’in cumhurbaşkanı seçilmesiyle Özbekistan’da ekonomik reformlar, dışa açılım ve iyi komşuluk politikaları öne çıktı.

Taşkent yönetimi, Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye yönelik adımlar atarken bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesine de öncelik verdi. Özbekistan ayrıca Türk Devletleri Teşkilatı’na 2019’da üye oldu.

Türkiye ile ilişkiler stratejik ortaklık seviyesinde

Türkiye, Özbekistan’ın bağımsızlığını 16 Aralık 1991’de tanıyan ilk ülke oldu. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler ise 4 Mart 1992’de kuruldu.

Son yıllarda hız kazanan Türkiye-Özbekistan ilişkileri 2017’de stratejik ortaklık seviyesine yükseltildi. 2018’de kurulan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi ile iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel temaslar daha da güçlendi.

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticaret hacmi 2025’te 3 milyar doları aşarken, iki ülke bu rakamı kısa vadede 5 milyar dolara, uzun vadede ise 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.

Hava ulaşımındaki gelişmeler de karşılıklı ilişkileri destekliyor. İki ülke arasında haftada 100’ün üzerinde tarifeli uçuş gerçekleştirilirken, eğitim ve kültür alanlarında da yeni ortak projeler hayata geçiriliyor.

35 yıllık bağımsızlık sürecinde siyasi ve ekonomik dönüşüm yaşayan Özbekistan, bugün Orta Asya’nın yükselen ülkelerinden biri olarak bölgesel ve Türk dünyasındaki konumunu güçlendirmeye devam ediyor.

Kaynak: AA