Güney Azerbaycan’ın simge doğal varlıklarından Urmiye Gölü, uzun yıllardır devam eden kuraklık ve su kaybının ardından yeniden canlanma işaretleri göstermeye başladı. Bölgede etkili olan yağışların ardından göl havzasına ulaşan su miktarının 4,5 milyar metreküpü aşması, gölün geleceği açısından umutları artırdı.

Doğu Azerbaycan Bölgesel Su Şirketinin verilerine göre, mevcut yağış döneminde Urmiye Gölü havzasına ulaşan su miktarı, göl için öngörülen su tahsisinin üzerine çıktı. Havzada ölçülen yağış miktarı ise 391 milimetreye ulaştı. Bu değer, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 67, uzun dönem ortalamasına göre ise yüzde 33,4 daha yüksek oldu.

Yağışlar Gölü Yeniden Canlandırıyor

Yaklaşık 20 yıldır ciddi su kaybıyla karşı karşıya bulunan Urmiye Gölü’nde son dönemde yaşanan su artışı, bölge halkında yeniden umut oluşturdu.

İran’ın kuzeybatısında, Doğu ve Batı Azerbaycan bölgeleri arasında yer alan göl, geçmiş yıllarda yüzey alanının önemli bölümünü kaybetmiş ve kuruma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı.

Son yağışlarla birlikte göldeki su miktarının yeniden yükselmeye başlaması, uzun süredir devam eden çevresel krizin geçici de olsa hafiflediğine işaret ediyor.

El Nino Etkisi Umutları Artırıyor

İklim tahminleri, El Nino hava olayının sonbahar ve kış aylarında etkisini sürdürme ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor. Uzman değerlendirmelerine göre El Nino dönemleri, İran genelinde ve özellikle ülkenin kuzeybatısında yağışların artmasına katkı sağlayabiliyor.

Ancak uzmanlar, bu etkinin Urmiye Gölü havzasında mutlaka daha fazla yağış anlamına gelmediği konusunda uyarıyor. Dolayısıyla göldeki mevcut toparlanmanın kalıcı hale gelmesi için yalnızca iklim koşullarına güvenilmemesi gerekiyor.

Kalıcı Çözüm İçin Su Yönetimi Şart

Urmiye Gölü’nün yeniden eski seviyelerine ulaşabilmesi için yağışların yanı sıra bölgedeki su kaynaklarının etkin şekilde yönetilmesi gerekiyor.

Gölün ihtiyaç duyduğu su payının düzenli olarak aktarılması, tarımsal sulamada kullanılan su miktarının kontrol edilmesi ve yeraltı su kaynaklarının aşırı tüketiminin önüne geçilmesi, uzmanların üzerinde durduğu başlıca konular arasında bulunuyor.

Bu nedenle önümüzdeki sonbahar aylarının Urmiye Gölü açısından kritik bir dönem olması bekleniyor. Yağışların devam etmesi ve etkin su yönetimi politikalarının uygulanması halinde mevcut iyileşmenin güçlenebileceği değerlendiriliyor.

Kuraklığın Arkasında Birden Fazla Etken Bulunuyor

Urmiye Gölü’nün son 20 yılda ciddi ölçüde küçülmesinde iklim koşullarının yanı sıra insan kaynaklı faktörlerin de etkili olduğu belirtiliyor.

Göl havzasındaki nehirler üzerinde inşa edilen barajlar, tarımsal sulama amacıyla yeraltı suyunun yoğun şekilde kullanılması ve gölün kuzey ve güney bölümlerini birbirinden ayıran ulaşım altyapısının su dolaşımını etkilemesi, tartışılan başlıca sorunlar arasında yer alıyor.

Daha önce yapılan bilimsel çalışmalar da Urmiye Gölü’ndeki gerilemede kuraklık, sıcaklık değişimleri, yağışlardaki azalma, barajlar ve yeraltı suyu kullanımının birlikte etkili olduğuna dikkat çekmişti.

Urmiye Gölü İçin Yeni Bir Umut Dönemi

Urmiye Gölü’nde su seviyesinin yeniden yükselmesi, yıllardır devam eden çevresel krizin tamamen sona erdiği anlamına gelmese de önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Gölün geleceği, önümüzdeki aylarda yağışların nasıl seyredeceğinin yanı sıra İran’ın su politikalarına ve bölgedeki kaynakların nasıl yönetileceğine bağlı olacak.

Uzun vadeli ve sürdürülebilir bir su yönetimi uygulanmadığı takdirde geçici yağış artışlarının gölü kurtarmaya yetmeyeceği belirtilirken, mevcut yükseliş Urmiye Gölü’nün yeniden hayat bulabileceğine dair önemli bir umut oluşturuyor.

Kaynak: QHA