Suriye’de eski yönetim dönemine ilişkin yürütülen yargılamalarda dikkat çeken bir karar çıktı. Şam Dördüncü Ceza Mahkemesi, devrik lider Beşşar Esed, kardeşi Mahir Esed ve eski Dera Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı Atıf Necib’in de aralarında bulunduğu sanıkları çeşitli suçlardan mahkum etti.

Mahkeme, 2011 yılında Suriye’de başlayan protestoların ilk döneminde Dera’da gerçekleştirilen güvenlik operasyonlarıyla ilgili soruşturma ve tanık ifadelerini değerlendirdi. Mahkeme Başkanı Fahreddin Aryan, Atıf Necib’in Dera’daki güvenlik operasyonlarında ve bazı tutukluların sorgulanmasında rol aldığının tespit edildiğini açıkladı.

Karar metnine göre Beşşar Esed ve Mahir Esed’in yanı sıra Fehd Casım el-Fureyc, Muhammed Eymen Uyuş, Lüey Ali el-Ali, Kusay İbrahim Mehiyub, Vefik Salih Nasır ve Talal Faris el-Asimi hakkında da kasten ve taammüden öldürme ile ölümle sonuçlanan işkence suçlamaları kapsamında idam kararı verildi.

Sanıkların büyük bölümünün firari olduğu bildirildi. Beşşar Esed ve kardeşi Mahir Esed, Aralık 2024’te Suriye’deki yönetim değişikliği sırasında ülke dışına çıkmıştı. Esed ailesinin önde gelen isimlerinden Atıf Necib ise mahkeme sürecinde hazır bulundu.

Dera’daki olaylar yeniden yargı gündeminde

Dava kapsamında özellikle 2011 yılında Dera’da yaşanan güvenlik operasyonları mercek altına alındı. Suriye’deki protestoların başlangıç noktalarından biri olan Dera’da güvenlik güçlerinin uygulamaları, yıllar süren iç savaşın başlangıcındaki önemli gelişmeler arasında yer alıyor.

Mahkemenin kararı, yeni Suriye yönetiminin eski döneme ilişkin sorumlulukların yargı yoluyla ele alınması konusunda attığı adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

İdam cezaları uygulanacak mı?

Mahkemenin idam kararı vermesine rağmen cezaların ne zaman uygulanacağı konusunda henüz bir takvim bulunmuyor. AA’nın aktardığı bilgilere göre, Aralık 2024’teki yönetim değişikliğinin ardından Suriye’de şu ana kadar herhangi bir idam cezası infaz edilmedi.

Karar, Suriye’nin geçmiş dönemle hesaplaşma sürecinin nasıl yürütüleceği açısından da önem taşıyor. Özellikle eski yönetim kadrolarının yargılanması, ülkede adalet, hesap verebilirlik ve geçiş sürecinin temel tartışma başlıkları arasında bulunuyor.

Beşşar Esed ve Mahir Esed’in firari durumda olması nedeniyle kararın uygulanabilirliği ise ayrı bir mesele olarak öne çıkıyor. Bundan sonraki süreçte mahkeme kararlarının nasıl uygulanacağı ve eski yönetim döneminde işlenen suçlara ilişkin başka davaların açılıp açılmayacağı yakından takip edilecek.

Kaynak: AA