ANKARA – Türkiye ile Kazakistan arasındaki savunma sanayisi işbirliği, ortak üretim, teknoloji paylaşımı ve yerel sanayi altyapısının geliştirilmesine yönelik projelerle yeni bir boyut kazanıyor. ASELSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ve Otokar gibi Türk savunma sanayisi şirketleri, Kazakistan’da yürüttükleri yatırımlar ve ortaklıklarla iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine katkı sağlıyor.

Türkiye’nin Türk dünyasındaki savunma sanayisi yaklaşımı yalnızca ürün ihracatına dayanmıyor. Yerel üretim kapasitesinin oluşturulması, teknik bilgi aktarımı, bakım ve onarım kabiliyetlerinin geliştirilmesi ile uzun vadeli kurumsal ortaklıklar da işbirliğinin temel unsurları arasında yer alıyor.

ASELSAN’dan Kazakistan’da yerel üretim

Türkiye ile Kazakistan arasındaki savunma sanayisi ortaklıklarının önemli örneklerinden biri, ASELSAN ile Kazakistan’ın devlet savunma sanayisi şirketi Kazakhstan Engineering arasında kurulan Kazakhstan Aselsan Engineering (KAE) ortaklığı.

KAE bünyesinde gündüz ve gece görüş sistemleri, termal görüntüleme nişangâhları, elektro-optik keşif ve gözetleme sistemleri, uzaktan komutalı silah sistemleri ile profesyonel telsiz ve haberleşme sistemleri üretiliyor. Şirket ayrıca elektronik kart montajı ve kızılötesi lens üretimi alanlarında da faaliyet gösteriyor.

Bu ortaklık sayesinde Kazakistan’ın savunma ihtiyaçlarının bir bölümünün yerel üretimle karşılanması ve ülkenin teknik altyapısının geliştirilmesi amaçlanıyor. Türkiye ise Kazakistan’da kalıcı bir üretim ortağı oluşturmanın yanı sıra bölgesel pazarlara erişim imkânını genişletiyor.

ANKA İHA’ları Kazakistan’da üretilecek

İki ülke arasındaki işbirliğinin bir diğer önemli ayağını insansız hava araçları oluşturuyor. TUSAŞ ile Kazakhstan Engineering arasında ANKA insansız hava araçlarının Kazakistan’da üretimi, bakımı ve onarımına yönelik anlaşmalar imzalandı.

Ortak üretim çalışmalarını yürütmek amacıyla TUSAŞ ile Kazakistan’daki 406 No’lu Sivil Uçak Tamir Fabrikası arasında TA-406 adıyla ortaklık kuruldu. Taraflar, üretim hazırlıkları kapsamında saha ziyaretleri gerçekleştirirken fizibilite çalışmalarını da sürdürüyor.

Projenin tamamlanmasıyla Kazakistan, ANKA insansız hava araçlarının Türkiye dışındaki ilk üretim merkezi olacak. Böylece ülkede yalnızca İHA üretimi değil, bu sistemlerin bakım ve onarımına yönelik teknik kapasitenin de geliştirilmesi hedefleniyor.

Türk zırhlı araçları için üretim altyapısı oluşturuluyor

Türk savunma sanayisinin kara araçları üreticilerinden Otokar da Kazakistan’daki faaliyetlerini yerel üretim ve teknoloji transferi doğrultusunda genişletiyor. Şirket, Otokar Central Asia yapılanmasıyla Kazakistan’ı Orta Asya’daki faaliyetleri için merkez olarak konumlandırıyor.

COBRA II 4×4, ARMA 6×6, ARMA 8×8 ve TULPAR araçları Kazakistan’da gerçekleştirilen testleri başarıyla tamamladı. AYBAR 4×4 araçları ise ülkede aktif olarak kullanılıyor. AYBAR ve TAYMAS isimleriyle yerel üretim seçenekleri de gündemde bulunuyor.

Otokar’ın Kazakistan’daki üretim faaliyetleri, 2025 itibarıyla somut bir aşamaya taşındı. Kazakhstan Besqaru Manufacturing (BKM) bünyesinde Astana’da bulunan zırhlı araç üretim tesisinde, Otokar platformları ve üretim teknolojileri temel alınarak geliştirilen araçlar üzerinde çalışılıyor.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, geçen yılın sonunda BESQARU tesisini ziyaret ederek üretim hatları, montaj süreçleri ve araçları incelemişti. Tesiste üretilecek araçların üçüncü ülkelere ihraç edilmesi de hedefleniyor.

Savunma sanayisinde uzun vadeli ortaklık hedefi

ASELSAN, TUSAŞ ve Otokar’ın Kazakistan’daki projeleri, iki ülke arasındaki savunma sanayisi ilişkilerinin ürün tedarikinin ötesine geçtiğini gösteriyor. Ortak üretim, teknoloji paylaşımı ve bakım-onarım kapasitesinin geliştirilmesi, Kazakistan’ın yerli sanayi altyapısını güçlendirirken Türkiye’nin Orta Asya’daki savunma sanayisi işbirliklerine de yeni imkânlar sunuyor.

Bu projelerin, Türkiye ve Kazakistan arasındaki stratejik ilişkilerin yanı sıra Türk dünyasında savunma sanayisi alanındaki teknik ve kurumsal işbirliğinin gelişmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Kaynak: AA