Rafet ULUTÜRK

Tarih boyunca toplumların gücünü neyin belirlediği hep tartışılmıştır. Nüfusun çokluğu mu, yer altı kaynakları mı, yoksa teknolojik hız mı? Ancak meseleye bir matematikçi soğukkanlılığı ve bir sosyolog derinliğiyle bakarsak, karşımıza büyüleyici bir denklem çıkar: 0 ve 1’in gizemli dansı.

Bir görüşe göre toplumlar, yan yana gelmiş binlerce “sıfır” gibidir. Sıfır, kendi başına bir yokluğu, bir potansiyel boşluğu temsil eder. Ne kadar çok sıfırı yan yana getirirseniz getirin, sonuç değişmez; koca bir hiçlik olarak kalır. Ancak bu etkisiz yığının başına bir “1” koyduğunuzda, yani gerçek bir lider o kitleyi arkasına aldığında, o sıfırlar birer güç çarpanına dönüşür. Bir anda on, yüz, bin, milyon olurlar. İşte bu bakış açısına göre güç, o “bir” numaranın, yani liderin varlığında gizlidir. Lider, toplumun vizyonunu ve yönünü tayin eden asıl mimardır.

Peki, bu “1” rakamı gökten zembille mi iner? İşte burada perspektif değişir.

Farklı bir açıdan baktığımızda, lider dediğimiz o “bir” rakamı, aslında o sıfırların (toplumun) bir özeti, bir meyvesidir. Toprak ne kadar verimliyse, yetişen başak o kadar dolgun olur. Toplum eğer kendi değerlerini, adaletini ve eğitimini güçlendirmemişse, o beklenen kurtarıcı “1” rakamı hiçbir zaman gelmez veya gelse bile toplumu ileri taşıyacak niteliği taşımaz. Gerçek güç, sadece bir liderin arkasına dizilmek değil, o lideri yetiştirecek kültürel iklimi yaratabilmektir.

Unutmamak gerekir ki, her şeyi tek bir “1” rakamına bağlayan yapılar, o rakam silindiğinde yeniden birer “hiçliğe” dönme riskiyle karşı karşıyadır. Asıl başarı; liderin toplumu bir “sıfır” olmaktan çıkarıp, her bir bireyi başlı başına bir “değer” haline getirdiği sistemdedir.

Sonuç olarak; lider toplumu bir sayıya dönüştüren sihirli bir dokunuşsa, toplum da o sihrin gerçekleştiği asıl cevherdir. Bir toplumun başına gelen lider, o toplumun ya en büyük şansı ya da en dürüst aynasıdır. Belki de asıl mesele, liderin arkasında bir sıfır gibi dizilmek değil, liderle birlikte bir bütünün parçası olmayı başarabilmektir.