Sofya’da düzenlenen “Karadeniz ve Doğu Avrupa: Avrupa’nın Güvenliği İçin Anahtardır” başlıklı uluslararası konferansta, Karadeniz’de artan güvenlik tehditleri ve bölge ülkelerinin alabileceği ortak önlemler ele alındı. Ticari gemilere yönelik saldırılar, deniz taşımacılığının güvenliği ve kritik altyapının korunması konferansın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, açılış konuşmasında ticari gemilere yönelik saldırıların Karadeniz’de deniz ticaretini ciddi risk altına soktuğunu belirtti. Saldırıların gemi trafiğinin kısıtlanmasına, sigorta maliyetlerinin yükselmesine, tedarik zincirlerinin aksamasına ve çevresel zararlara yol açabileceğini vurguladı.

Yotova, Bulgaristan’ın ekonomik kayıplar yaşamaya başladığını ifade ederek gübre taşımacılığındaki aksaklıkların hem ülkenin tarımını hem de bölge ülkeleriyle Avrupa’nın tarımsal üretimini etkileyebileceğine dikkat çekti. Saldırıların artık münferit olaylar olarak değerlendirilemeyeceğini söyleyen Yotova, uluslararası deniz taşımacılığının güvenliği için Avrupa çapında ortak bir mekanizma kurulmasını önerdi.

Bu kapsamda ticari ve sivil gemilere yönelik olası saldırılarda ortak hareket edilmesi, erken uyarı ve yardım prosedürlerinin geliştirilmesi, kritik deniz altyapısının korunması ve deniz trafiğinin izlenmesi için gözetim mekanizmaları oluşturulması çağrısında bulundu. Yotova ayrıca NATO, Uluslararası Deniz Güvenliği Örgütü ve Karadeniz ülkeleriyle iş birliğinin güçlendirilmesini istedi.

Karadeniz’de Ortak Güvenlik Mekanizması Gündemde

Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitır Stoyanov, Karadeniz güvenliğinin Brüksel’de yapılacak zirvede gündeme taşınacağını belirtti. Stoyanov, Bulgaristan’ın Karadeniz havzasındaki altı ülkenin askerî faaliyetlerin ve saldırıların önlenmesine yönelik bir moratoryum üzerinde uzlaşmasını önereceğini açıkladı.

Romanya’da kurulan Karadeniz Güvenliği Merkezi’nin önemine değinen Stoyanov, Varna ve Köstence’de de benzer merkezlerin oluşturulmasının planlandığını bildirdi.

Türkiye, Romanya ve Bulgaristan’ın oluşturduğu Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu da konferansta gündeme geldi. Stoyanov, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana denizde mayın ve patlayıcıların tespit edilmesi ile etkisiz hâle getirilmesi konusunda önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. Ancak Karadeniz’deki saldırıların yoğunlaşmasının ticari gemilerin seyrüseferini tehdit ettiğini ve sigorta maliyetlerini artırabileceğini ifade etti.

Dört Temel Risk Alanı Belirlendi

İçişleri Bakanı İvan Demerdzhiev, Karadeniz’deki güvenlik tehditlerini dört ana başlık altında değerlendirdi.

İlk sırada deniz mayınları, insansız hava araçları, navigasyon sinyallerinin engellenmesi, siber saldırılar ve sabotaj faaliyetlerini kapsayan hibrit tehditler yer aldı. Demerdzhiev, bu risklerle mücadelede erken uyarı sistemleri ve istihbarat paylaşımının önemini vurguladı.

İkinci risk alanını limanlar, su altı kabloları ve diğer kritik altyapı unsurlarının güvenliği oluşturuyor. Bu altyapılara yönelik tehditlerin, ülkelerin ekonomik faaliyetlerini ve ulaşım koridorlarını olumsuz etkileyebileceği belirtildi.

Üçüncü başlıkta insan, mal, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile yolsuzluk yer aldı. Demerdzhiev, Ukrayna’daki savaşın sona ermesinin ardından limanlardaki güvenlik risklerinin daha da artabileceğini ve bu ihtimale karşı hazırlık yapıldığını söyledi.

Dördüncü risk alanı ise deniz kazaları, saldırılar ve çevresel felaketlere müdahale kapasitesi olarak öne çıktı. Bu tür olayların deniz ekosistemine, balıkçılığa, kıyı ekonomilerine ve insan yaşamına zarar verebileceği kaydedildi.

Konferansta yapılan değerlendirmeler, Karadeniz’de artan güvenlik tehditlerinin yalnızca askerî bir mesele olmadığını; ticaret, tarım, çevre ve bölgesel ekonomik istikrar açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu. Bölge ülkeleri arasında koordinasyonun güçlendirilmesi ve ortak güvenlik mekanizmalarının geliştirilmesi, çözüm arayışlarının temel başlıkları olarak öne çıktı.

Kaynak: bnrnews.bg