Selçuklu Türk Devleti’nde 13’üncü yüzyıl ortalarında halk Türkçe konuşuyor olsa da resmi devlet işerinde Farsça kullanmaktaydı. Maalesef Selçuklu Türk Devleti kökeni bin yılların ötesine varan halkın öz dili Türkçeyi kullanmaması Türkçe’nin unutulma tehlikesini de beraberinde getirmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey bu tehlikeyi sezinlemiş ve dil birliğini sağlamak amacı ile Toroslarda yaşayan bütün Türkmenleri etrafına toplamaya başlamıştır. Karamanoğlu Mehmet Bey’in bu hamlesi Türkçenin kaderini değiştirmiştir.

Konya çevresinde kurulan Karamanoğulları Beyliği hükümdarı Mehmet Bey, 13 Mayıs 1277’de yayımladığı “Şimdiden geri hiç kimse divanda, dergâhta, bârgâhta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil konuşmayacak” fermanı ile millet olmanın ilk şartı olan dil birliğine ne kadar önem verdiğini göstermesi açısından önemlidir. Bu fermanla Türkçe ilk defa resmi dil kabul edilmiştir. Böylece devlet resmi dilindeki Arapça ve Farçaya karşı Türkçe hakimiyet kazanmıştır.

Mehmet Bey bu fermanı ile M.Ö. 4. yüzyılda İskitler döneminde yapılan Isık Kurganı’ndan çıkartılan Altın Elbiseli Adam’ın yayındaki vazolar üzerinde yer alan ve bilinen ilk Runik Türkçe Alfabe yazılarına rastlanan köklü dil Türkçeye verdiği önemle, değeri her geçen gün daha da artan kültürel bir zafer de kazanmıştır.

Karamanoğlu Mehmet Bey’in Türkçeye olan bu katkısı, Dil Devrimi’nde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e de ilham kaynağı olmuştur. Atatürk; “Bizler Türk’üz ve dilimiz Türkçe’dir. Türkçe; dünyanın en eski, köklü ve en zengin iki dilinden biridir” sözleriyle Türkçe dilinin önemine dikkat çekmiştir.

Türk Dil Bayramı Kutlu Olsun.

İsmail CİNGÖZ

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı/M.Sc.

cingozismail01@gmail.com