Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in, Kosova’daki Sırplara yönelik politikalar nedeniyle İbar Nehri’nin suyunun Sırbistan topraklarında farklı bir güzergâha yönlendirilmesinin değerlendirildiğini açıklaması, Kosova ve Arnavutluk’ta tepkiye yol açtı.

Vuçiç, Sırp makamlarının İbar Nehri’nin akışının değiştirilmesi konusunda mühendis ve inşaat uzmanlarıyla görüşmeler yaptığını belirtti. Sırp lider, bu seçeneğin Kosova’daki Sırpların karşılaştığı sorunlara yönelik Belgrad’ın değerlendirdiği adımlardan biri olduğunu ifade etti.

İbar Nehri, Kosova açısından stratejik öneme sahip. Nehir, İbar-Lepenaç su sisteminin temel unsurlarından biri olarak Kosova’nın içme suyu ihtiyacının karşılanmasının yanı sıra enerji üretimi, sanayi ve tarımsal sulamada kullanılıyor. Bu nedenle nehrin akışına yönelik olası bir müdahale, yalnızca çevresel değil, aynı zamanda enerji ve su güvenliği açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Vuçiç’in açıklaması, Kosova makamlarının Ujman Gölü çevresinde yasa dışı olduğu gerekçesiyle bazı yapıların yıkılması sonrasında geldi. Söz konusu gelişmeler, son haftalarda Belgrad ile Priştine arasındaki gerilimin yeniden yükselmesine neden olmuştu.

Kosova Çevre ve Mekânsal Planlama Bakanı Fitore Pacolli, Sırbistan’ın böyle bir adımı tek taraflı olarak atmasının kabul edilemez olduğunu belirterek Avrupa Birliği, ABD ve Birleşmiş Milletler’e çağrıda bulundu. Pacolli, sınır aşan su kaynaklarının siyasi baskı veya istikrarsızlaştırma aracı olarak kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Arnavutluk Dışişleri Bakanı Ferit Hoca da açıklamaya ilişkin endişelerini dile getirerek, sınır aşan su sistemlerinin akışını etkileyebilecek projelerin ilgili ülkelerle istişare edilmesi gerektiğini ifade etti. Tiran yönetimi, böyle bir müdahalenin uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri çerçevesinde ele alınması gerektiğini savundu.

İbar Nehri üzerinden yaşanan son tartışma, Kosova-Sırbistan ilişkilerindeki siyasi gerilimin su ve enerji güvenliği boyutuna taşınabileceği endişesini gündeme getirdi. Belgrad’ın açıklamasının somut bir projeye dönüşüp dönüşmeyeceği ve bölgedeki aktörlerin konuya ilişkin atacağı adımlar, önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.

Kaynak: BTA