Bulgaristan’ın tarihi ve kültürel mirasının önemli noktalarından biri olan Samuil Kalesi, Birinci Bulgar Devleti’nin hükümdarı Çar Samuil’in ve 1014 yılında Bizans ordusu tarafından esir alınarak gözleri kör edilen askerlerinin trajik hikâyesini gelecek nesillere aktarıyor.

Bulgaristan’ın güneybatısında, Petriç kentine yaklaşık 16 kilometre ve Kuzey Makedonya sınırına 3 kilometre uzaklıkta bulunan Samuil Kalesi Ulusal Parkı ve Müzesi, 1014 yılında gerçekleşen Belasitsa Savaşı’nın yaşandığı bölgede yer alıyor.

Bizans İmparatoru II. Basileios’un ordusuyla Çar Samuil’in kuvvetleri arasında yaşanan savaş, Bulgaristan tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Çar Samuil, Bizans ilerleyişini durdurmak amacıyla Klyuç Geçidi çevresinde yaklaşık 8 kilometrelik bir savunma hattı oluşturmuş, bölgeye surlar, hendekler ve askeri sığınaklar yaptırmıştı.

Ancak 29 Temmuz 1014’te gerçekleşen savaşta Bulgar ordusu ağır bir yenilgiye uğradı. Tarihsel kaynaklarda aktarıldığına göre Bizans İmparatoru II. Basileios, esir alınan 14 binden fazla Bulgar askerinin gözlerinin kör edilmesini emretti. Her yüz askerden birinin tek gözü bırakılarak diğer askerlerin geri dönüşüne rehberlik etmesi sağlandı.

Askerlerinin bu hâlde geri döndüğünü gören Çar Samuil’in büyük bir üzüntü yaşadığı ve 6 Ekim 1014 tarihinde hayatını kaybettiği aktarılıyor.

1982 yılında müze olarak kurulan Samuil Kalesi’nde, bu tarihi olayın anısına etkileyici bir anıt bulunuyor. Heykeltıraş Prof. Boris Gondov tarafından hazırlanan, beş metre yüksekliğindeki bronz Çar Samuil heykeli, hükümdarın kör edilen askerlerini gördüğü andaki acısını tasvir ediyor. Anıtın çevresindeki bronz kabartmalarda ise askerler ellerini hükümdarlarına uzatmış şekilde betimleniyor.

Müzenin baş rehberi ve idari sekreteri Silviya Velçeva, Samuil Kalesi’nin yalnızca askeri bir yapı olmadığını, Bulgaristan’ın tarihsel kimliği ve yerel hafızası açısından da önemli bir yere sahip olduğunu belirtiyor.

Günümüzde öğrencilerin eğitim gezileri kapsamında ziyaret ettiği tarihi alan, uluslararası projelerle de geliştiriliyor. Bulgaristan ve Kuzey Makedonya arasındaki INTERREG programı çerçevesinde kalenin yenilenmesi, dijital rekonstrüksiyon çalışmalarının yapılması ve ziyaretçiler için yeni alanların oluşturulması planlanıyor. Ayrıca tarihi yer altı sığınaklarından birinin restorasyonu ve korunması için çalışmalar yürütülüyor.

Bulgaristan Turizm Birliği’nin 100 Ulusal Turistik Yer listesinde de bulunan Samuil Kalesi, ülkenin Orta Çağ tarihini, askeri geçmişini ve kültürel mirasını bir arada yansıtan önemli tarihî mekânlardan biri olmayı sürdürüyor.

Öte yandan 2026 yılının 3 Ekim tarihinde Çar Samuil’e ait kalıntıların Yunanistan’dan Bulgaristan’a törenle teslim edilmesi, hükümdarın tarihsel mirasını yeniden gündeme taşımıştı.

Kaynak: bnrnews.bg