BULTÜRK’ün Tarih, Kültür ve Stratejik Araştırma Faaliyetleri

Bulgaristan Türkleri Kültür ve Hizmet Derneği (BULTÜRK), kuruluşundan bu yana Bulgaristan Türklerinin tarihî, kültürel ve toplumsal hafızasının korunması, Türk Dünyası ile ilişkilerin güçlendirilmesi ve Türkiye–Bulgaristan ilişkilerine sivil toplum perspektifinden katkı sunulması amacıyla çok yönlü faaliyetler yürütmektedir.

Derneğin faaliyetleri; araştırma, yayıncılık, konferans, panel, sempozyum, belgesel, eğitim, kültür ve uluslararası iş birliği başlıkları altında şekillenmektedir. BULTÜRK, tarihî olayların gelecek kuşaklara aktarılmasını yalnızca bir kültürel sorumluluk olarak değil, aynı zamanda toplumsal hafızanın korunması ve geleceğe yönelik ortak bir bilinç oluşturulmasının temel unsurlarından biri olarak değerlendirmektedir.

Bu anlayış doğrultusunda gerçekleştirilen önemli çalışmalardan biri, farklı coğrafyalarda Türk topluluklarının yaşadığı sürgün, zorunlu göç, etnik temizlik, kültürel asimilasyon ve insan hakları ihlallerini ele alan “Türk Dünyasında Soykırımlar” adlı çalışmadır. Çok sayıda araştırmacı ve yazarın katkısıyla hazırlanan eser, Türk Dünyasının farklı bölgelerinde yaşanan tarihî süreçleri disiplinlerarası bir yaklaşımla incelemekte; kitap çalışmasının yanı sıra düzenlenen sergi, konferans ve tanıtım programlarıyla kamuoyuna sunulmaktadır.

BULTÜRK’ün faaliyetlerinin bilimsel boyutunu güçlendiren önemli yapılardan biri de Bulgaristan Stratejik Araştırma Merkezi (BGSAM)’dır. Merkez aracılığıyla Bulgaristan, Balkanlar, Türk Dünyası ve bölgesel gelişmelere ilişkin araştırmalar yürütülmekte; kitap, rapor, analiz ve akademik çalışmalar hazırlanarak kamuoyunun ve karar alıcıların istifadesine sunulmaktadır.

Derneğin tarih ve kültür çalışmalarında genç kuşaklara ulaşılması da özel bir yer tutmaktadır. Bu kapsamda hazırlanan “Kırcaali Efsanesi” belgeseli ve “Rumeli’ye Geçiş Konferansı” projesiyle Türkiye’nin farklı şehirlerindeki liselerde ve üniversitelerde öğrencilerle buluşulmuş, tarihî ve kültürel konular genç kuşaklara aktarılmıştır. Proje kapsamında 50’nin üzerinde lisede ve çeşitli üniversitelerde binlerce öğrenciye ulaşılmıştır.

BULTÜRK aynı zamanda Bulgaristan Türklerinin demokratik katılımı ve toplumsal temsili konusunda da çalışmalar yürütmektedir. Derneğin geçmiş dönem faaliyetleri arasında Bulgaristan’daki Türk toplumunun siyasi temsil kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik girişimler de bulunmaktadır. 2011 yılında Sali Şaban’ın Bulgaristan Cumhurbaşkanlığına aday gösterilmesi, bu çalışmaların dikkat çeken örneklerinden biri olmuştur.

Dernek tarafından düzenlenen konferans, panel, sempozyum, kültürel program ve uluslararası toplantılar ise Türkiye, Bulgaristan ve Türk Dünyası arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu faaliyetlerde tarihî hafızanın korunmasının yanı sıra kültürel diplomasi, toplumsal dayanışma, akademik iş birliği ve karşılıklı anlayışın geliştirilmesi hedeflenmektedir.

BULTÜRK’ün faaliyetlerinin temelinde “geçmişi unutmadan geleceği birlikte inşa etmek” anlayışı bulunmaktadır. Tarihî acıların belgelenmesi ve gelecek nesillere aktarılması, yeni ayrışmalar ve düşmanlıklar üretmek amacıyla değil; aynı olayların yeniden yaşanmaması, insan hakları bilincinin güçlendirilmesi ve toplumlar arasında kalıcı barışın desteklenmesi amacıyla ele alınmaktadır.

Bu çerçevede BULTÜRK; tarih, kültür, araştırma, eğitim, yayıncılık ve sivil toplum faaliyetlerini bir bütün olarak değerlendirerek, Bulgaristan Türklerinin hafızasını korumayı, Türk Dünyası arasındaki bağları güçlendirmeyi ve gelecek kuşaklara daha güçlü bir kültürel miras bırakmayı amaçlamaktadır.