ASTANA – 28 Ekim 2026

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkenin artan elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla Balkaş Nükleer Santrali’nin inşasına 2027 yılında başlanabileceğini açıkladı. Tokayev, ikinci nükleer santral projesi olan Moyınkum için de iş birliği sürecinin hızlandırılması gerektiğini belirtti.

Ulusa sesleniş konuşmasında ülkesinin ekonomik görünümünü ve enerji politikalarını değerlendiren Tokayev, sanayi, inşaat ve tarıma dayalı sanayinin gelişmesiyle elektrik talebinin arttığını söyledi. Dijitalleşme ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasının da enerji ihtiyacını daha fazla artıracağını vurguladı.

Kazakistan’ın elektrik üretimi talebi karşılamakta yetersiz kalıyor

Kazakistan’ın yıllık elektrik üretiminin 123 milyar kilovatsaat olduğunu belirten Tokayev, ülkenin 2029 yılına kadar enerji fazlasına ulaşması gerektiğini ifade etti. Bu hedef doğrultusunda yeni santrallerin kurulmasının yanı sıra mevcut tesislerin ve elektrik iletim hatlarının yenilenmesi gerektiğini kaydetti.

Tokayev, Uluslararası Para Fonunun tahminlerine göre ülke ekonomisinin bu yıl yaklaşık 400 milyar dolarlık gayrisafi yurt içi hasılaya ulaşmasının beklendiğini bildirdi. İmalat sanayisinin ekonomi içindeki payının yüzde 14’ü aştığını, altın ve döviz rezervleriyle Ulusal Fon varlıklarının toplamının ise 130 milyar doları geçtiğini belirtti.

Balkaş ve Moyınkum projeleri gündemde

Kazakistan’ın ilk nükleer santrali olarak planlanan Balkaş Nükleer Santrali’nin, Balkaş Gölü kıyısındaki Ulken köyü yakınlarında kurulması öngörülüyor. Projenin inşasında Rusya’nın devlet şirketi Rosatom’un yer alması planlanıyor. İki VVER-1200 reaktör ünitesine sahip olacak tesisin 2035-2036 yıllarında tamamlanması hedefleniyor.

Tokayev, ikinci nükleer santral projesi Moyınkum için de kapsamlı bir iş birliği anlaşmasının hazırlanması ve sürecin hızlandırılması gerektiğini söyledi. İki adet 1200 megavatlık üniteden oluşması planlanan projede Çinli şirketlerin öncelikli ortaklar arasında değerlendirilmesi gündemde bulunuyor.

Stratejik uranyum rezervi önerisi

Tokayev, planlanan nükleer santrallerin uzun vadeli yakıt ihtiyacını güvence altına almak için devlet tarafından stratejik uranyum rezervi oluşturulması önerisinin değerlendirilmesini istedi.

Yabancı ortakların Kazakistan’da yüksek teknoloji sanayisinin gelişmesine katkıda bulunmasının, teknoloji transferinin sağlanmasının ve yerli uzmanların yetiştirilmesinin önemine de değinen Tokayev, Rus ve Çinli şirketlerden çeşitli teklifler aldıklarını belirtti.

Cumhurbaşkanı Tokayev, nükleer enerji yatırımlarına ilişkin müzakerelerin Kazakistan’ın ulusal çıkarları gözetilerek yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynak: TRT Avaz