3 Ekim Türk Devletleri İşbirliği Günü, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) kurucu belgesi olan Nahçıvan Anlaşması’nın imzalanmasının 17. yıl dönümünde kutlanıyor. 2009 yılında imzalanan anlaşmayla başlayan kurumsal işbirliği süreci, 2021 yılında Türk Devletleri Teşkilatının kurulmasıyla bugünkü yapısına kavuştu.

Nahçıvan Anlaşması 3 Ekim 2009’da imzalandı

3 Ekim 2009 tarihinde Azerbaycan’ın Nahçıvan kentinde düzenlenen zirvede Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan tarafından Nahçıvan Anlaşması imzalandı. Anlaşmayla Türk dili konuşan ülkeler arasındaki işbirliğinin kurumsal bir yapıya taşınmasının temelleri atıldı.

Nahçıvan Anlaşması sonrasında Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi, kamuoyunda bilinen adıyla Türk Konseyi veya Türk Keneşi, oluşturuldu. Böylece 1992 yılında başlayan devlet başkanları düzeyindeki zirveler süreci daha kurumsal bir çerçeveye taşındı.

Teşkilatın adı 2021’de değiştirildi

Türk Konseyi, 12 Kasım 2021 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen zirvede Türk Devletleri Teşkilatı adını aldı. Bu değişiklikle birlikte teşkilatın kurumsal yapısı ve işbirliği alanları daha kapsamlı bir çerçeveye taşındı.

TDT’nin mevcut üyeleri Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’dan oluşuyor. Macaristan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ise gözlemci statüsünde yer alıyor.

İşbirliği farklı alanlara yayıldı

Türk Devletleri Teşkilatının çalışma alanları siyasi dayanışma, ekonomi, ticaret, ulaştırma, enerji, eğitim, kültür, bilim ve teknoloji gibi çeşitli başlıklara uzanıyor.

T.C. Dışişleri Bakanlığı, teşkilatın temel amaçları arasında Türk devletleri arasında karşılıklı güveni ve siyasi dayanışmayı güçlendirmek, ekonomik ve teknik işbirliğini geliştirmek ve tarihi, kültürel ve insani bağları kuvvetlendirmek bulunduğunu belirtiyor.

3 Ekim Türk Devletleri İşbirliği Günü olarak kutlanıyor

Nahçıvan Anlaşması’nın imzalandığı 3 Ekim tarihi, Türk devletleri arasındaki işbirliğinin kurumsal sürecinin başlangıç noktalarından biri olarak her yıl Türk Devletleri İşbirliği Günü kapsamında anılıyor.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 3 Ekim 2026 dolayısıyla yayımladığı mesajda Nahçıvan Anlaşması’nın 17. yıl dönümüne dikkat çekerek, TDT’nin ortak tarih, dil ve kardeşlik bağlarından güç alan bir işbirliği platformuna dönüştüğünü belirtti.

TDT Zirvesi Ankara’da düzenlenecek

Türk Devletleri Teşkilatının 13. Devlet Başkanları Zirvesi’nin 29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenmesi planlanıyor. Zirvenin Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilmesi ve teşkilatın gelecekteki işbirliği gündeminin ele alınması bekleniyor.

Kaynak: TRT Avaz