Ortaçağ Bulgar hükümdarlarından Çar Samuil’in yaşamı, Bizans İmparatorluğu ile yürüttüğü mücadele ve Bulgaristan’ın tarih hafızasındaki yeri yeniden gündeme geldi. Tarihçi Prof. Georgi Nikolov, Samuil döneminin Birinci Bulgar Devleti’nin son aşamasındaki önemine dikkat çekti.

Samuil’in yaşamı ve mücadelesi

10. yüzyılın sonu ile 11. yüzyılın başında hüküm süren Çar Samuil, Bulgar devletinin Bizans İmparatorluğu ile mücadelesinde öne çıkan hükümdar ve komutanlardan biri olarak biliniyor.

Sofya Üniversitesi “Aziz Kliment Ohridski” Ortaçağ Bulgaristan tarihi öğretim üyesi Prof. Georgi Nikolov’a göre, Bulgaristan ile Bizans arasındaki savaş Samuil’in hükümdarlığından önce başladı ve yaklaşık yarım yüzyıl sürdü. Samuil ise bunun yaklaşık 40 yıllık bölümünde halkı, orduyu ve devleti yönetti.

Klyuç Savaşı belirleyici oldu

Birinci Bulgar Devleti’nin Bizans karşısındaki mücadelesinde 1014 yılında gerçekleşen Klyuç Savaşı önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Bizans kaynaklarına göre savaşın ardından yaklaşık 14 bin Bulgar askeri esir alındı ve gözleri kör edildi. Tarihsel kaynaklarda, bu askerlerin durumunu gören Çar Samuil’in kısa süre sonra hayatını kaybettiği aktarılıyor.

Samuil, 6 Ekim 1014 tarihinde Prespa’da hayatını kaybetti. Ölümü, Birinci Bulgar Devleti’nin 1018’de Bizans hakimiyetine girmesine giden süreçte önemli olaylardan biri olarak kabul ediliyor.

Tarih kaynaklarında Samuil’e ilişkin anlatımlar

Prof. Nikolov, Bizans tarihçisi İoannis Skilicis’in Samuil’i savaşçı karakteriyle tanımladığını, Aziz Nikon Metanoite’nin yaşamına ilişkin anlatıda ise hükümdarın cesaret ve gücüne vurgu yapıldığını belirtti.

Nikolov ayrıca Samuil’in ölümünden yaklaşık iki yüzyıl sonra dahi tarihî kaynaklarda adının geçmeye devam ettiğine dikkat çekti. Çar Kaloyan’ın 13. yüzyılın başlarında Papa III. Innocentius’a gönderdiği mektuplarda Samuil’den söz edildiği, Bizanslı yazar Yuhanna Stavrakios’un da eserlerinde onun adına yer verdiği ifade edildi.

Bulgaristan’ın tarih hafızasındaki yeri

Prof. Nikolov, Samuil döneminin Ortaçağ’dan günümüze Bulgar tarih hafızasında yerini koruduğunu belirtti. Son 100-150 yıllık dönemde ise özellikle Bulgar askerlerinin kör edilmesi ve Samuil’in ölümünün tarih anlatılarında daha fazla öne çıkarıldığını söyledi.

Nikolov, Samuil’in Bizans’a karşı uzun süre devam eden direnişinin, Birinci Bulgar Devleti’nin son döneminin yanı sıra sonraki dönemlerde Bulgar devlet geleneğinin yeniden kurulmasına ilişkin tarih anlatılarında da ele alındığını ifade etti.

Samuil’in mezarı Prespa’da

Çar Samuil, günümüzde Yunanistan sınırları içerisinde bulunan Küçük Prespa Gölü’ndeki Aziz Ahilleios Adası’nda yer alan bazilikaya defnedildi.

Samuil’e ait olduğu belirtilen kemikler, 1969 yılında Yunan arkeolog Nikolaos Muçopulos tarafından bölgede gerçekleştirilen çalışmalar sırasında bulundu. Bulgaristan Radyosu Türkçe servisinin haberine göre, Samuil’in naaşının Bulgaristan’a getirilmesine ilişkin süreç de gündemde bulunuyor.

Çar Samuil’in hayatı ve dönemi, Bulgaristan ile Bizans arasındaki Ortaçağ tarihinin önemli başlıklarından biri olarak tarih araştırmalarında yer almaya devam ediyor.

Kaynak: bnrnews.bg