Azerbaycan’ın bağımsızlık tarihinin en trajik olaylarından biri olarak kabul edilen Garakend Faciası’nın üzerinden 35 yıl geçti. 20 Kasım 1991’de Hocavend bölgesindeki Garakend köyü yakınlarında bir Mi-8 tipi askeri helikopterin düşürülmesi sonucu Azerbaycan’ın üst düzey devlet yetkilileri, milletvekilleri, gazeteciler ve yabancı gözlemcilerin de aralarında bulunduğu 22 kişi hayatını kaybetti.

Devlet Yetkilileri Ve Gazeteciler Hayatını Kaybetti

Ağdam’dan Garakend yönüne hareket eden helikopterde Azerbaycan Devlet Sekreteri Tofiq İsmayılov, Başsavcı İsmet Gayıbov, dönemin eski İçişleri Bakanı Mehemmed Esedov, Başbakan Yardımcısı Zülfü Hacıyev ve milletvekilleri Vagif Caferov ile Veli Memmedov da bulunuyordu.

Faciada ayrıca Cumhurbaşkanlığı İdaresi yetkilisi ve gazeteci Osman Mirzeyev, gazeteci Ali Mustafayev, foto muhabiri Fahreddin Şahbazov ve AzTV çalışanı Arif Hüseynzade hayatını kaybetti. Kazakistan İçişleri Bakan Yardımcısı Saylau Serikov ile Rusya’dan gelen askeri ve idari yetkililer de yaşamını yitirenler arasındaydı.

Faciaya İlişkin Soruşturma Yıllarca Sürdü

Helikopterle telsiz bağlantısının 20 Kasım 1991’de saat 14.05’te kesildiği bildirildi. Olayın ardından farklı açıklamalar gündeme geldi. İlk değerlendirmelerde helikopterin sis nedeniyle kayalıklara çarptığı ileri sürülürken, daha sonraki incelemelerde gövdede roket patlamasıyla uyumlu deliklerin bulunduğu belirtildi.

Azerbaycan makamları olayı saldırı ve sabotaj olarak nitelendirdi. Olayla ilgili başlatılan soruşturma, faillerin tespit edilememesi ve bölgedeki güvenlik koşulları nedeniyle 20 Kasım 2010 tarihinde askıya alındı. Aradan geçen yıllara rağmen facianın bazı yönleri aydınlatılamadı.

Garakend 2023’te Azerbaycan’ın Kontrolüne Geçti

Azerbaycan’ın 19-20 Eylül 2023 tarihlerinde gerçekleştirdiği askerî operasyonların ardından Garakend köyünün bulunduğu Hocavend bölgesinde kontrol yeniden sağlandı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 15 Ekim 2023 tarihinde Hocavend bölgesinde Azerbaycan bayrağını göndere çekti.

20 Kasım 1991’de yaşanan Garakend Faciası, Azerbaycan’ın bağımsızlığının ilk yıllarında karşılaştığı ağır kayıpların ve Karabağ’daki çatışmaların tarihî hafızasındaki önemli olaylardan biri olarak anılmaya devam ediyor.

Faciada hayatını kaybeden 22 kişinin hatırası, 35. yıl dönümünde saygı ve rahmetle yad ediliyor.

Kaynak: TRT Avaz

Yazar