Türk ve dünya halter tarihinin unutulmaz isimlerinden Naim Süleymanoğlu, vefatının 9’uncu yıl dönümünde başarıları, rekorları ve Bulgaristan Türklerinin yaşadığı asimilasyon sürecine karşı verdiği mücadeleyle anılıyor. Üç olimpiyat şampiyonluğu, yedi dünya ve yedi Avrupa şampiyonluğu bulunan “Cep Herkülü”, spor kariyerinin yanı sıra Türklerin yaşadığı baskıları uluslararası kamuoyuna duyurmasıyla da tarihe geçti.

Mestanlı’dan dünya zirvesine uzanan hayat

23 Ocak 1967’de Bulgaristan’ın Kırcaali iline bağlı Mestanlı ilçesinin Ahatlı köyünde dünyaya gelen Naim Süleymanoğlu, henüz dokuz yaşındayken antrenör Hilmi Pekünlü tarafından keşfedilerek haltere başladı.

Genç yaşta dikkat çeken başarılara imza atan Süleymanoğlu, 14 yaşında Bulgaristan gençler ve yıldızlar şampiyonu oldu. 1982 yılında Brezilya’da düzenlenen Gençler Dünya Halter Şampiyonası’nda 15 yaşında ilk dünya şampiyonluğunu kazandı ve halter tarihinin en genç dünya rekortmeni unvanını elde etti.

1983 yılında Büyükler Dünya Halter Şampiyonası’nda da birinciliğe ulaşan milli sporcu, 1983-1986 yılları arasında gençlerde 13, büyüklerde 50 rekor kırdı. 1984, 1985 ve 1986 yıllarında dünyanın yılın haltercisi seçildi. 1983 yılında ABD’de katıldığı Rekortmenlerin Turnuvası’nda elde ettiği başarıların ardından Amerikan basını tarafından kendisine “Cep Herkülü” lakabı verildi.

Zorunlu isim değişikliği ve Türkiye’ye iltica

Bulgaristan’da 1980’li yıllarda uygulanan asimilasyon politikaları, Naim Süleymanoğlu’nun hayatında da belirleyici oldu. Türk isimlerinin yasaklandığı süreçte adı Naum Şalamanov olarak değiştirildi.

Süleymanoğlu, Bulgaristan Türklerine yönelik baskılara karşı çıkarak Türkiye’ye iltica etmeye karar verdi. 1986 yılında Avustralya’nın Melbourne kentinde düzenlenen Dünya Halter Şampiyonası’na katıldığı sırada Türk Büyükelçiliğine sığındı.

Dönemin Başbakanı Turgut Özal’ın girişimleriyle Avustralya’dan Londra’ya, ardından özel uçakla Türkiye’ye getirildi. Türkiye’de büyük bir ilgiyle karşılanan Süleymanoğlu, bundan sonraki spor kariyerini Türkiye adına sürdürdü.

Türkiye’ye gelişinin ardından yaptığı açıklamalarla Bulgaristan Türklerinin maruz kaldığı asimilasyon politikalarını, zorunlu isim değişikliklerini ve dinî-kültürel baskıları uluslararası kamuoyunun gündemine taşıdı.

Üç olimpiyatta üç altın madalya

Naim Süleymanoğlu, 1988 Seul Olimpiyatları’nda 60 kilogram kategorisinde mücadele ederek altı dünya ve dokuz olimpiyat rekoru kırdı. Silkmede 190 kilogram kaldırarak kendi vücut ağırlığının üç katından fazlasını kaldıran ilk sporcu olarak tarihe geçti. Toplamda 342,5 kiloya ulaşarak olimpiyat şampiyonu oldu.

Bu başarıyla Türkiye’ye güreş dışındaki bir branşta olimpiyat altın madalyası kazandıran sporcu olarak tarihe geçti.

Süleymanoğlu, 1992 Barselona ve 1996 Atlanta Olimpiyatları’nda da altın madalya kazanarak üst üste üç olimpiyat şampiyonluğu elde etti. Kariyeri boyunca yedi dünya ve yedi Avrupa şampiyonluğuna ulaşırken toplam 46 dünya rekoruna imza attı.

1992 yılında Uluslararası Halter Basın Komisyonu tarafından dünyanın en iyi sporcusu ilan edildi. 1988 Seul Olimpiyatları’ndaki başarısının ardından 3 Ekim 1988’de “Everybody Wins” başlığıyla Time dergisinin kapağında yer aldı.

Uluslararası alanda iz bıraktı

Naim Süleymanoğlu, 2000 yılında Uluslararası Halter Federasyonunun dünyanın en genç asbaşkanı oldu. 2012 Londra Olimpiyatları kapsamında adı Londra metrosundaki bir istasyona verildi. 2018 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Çankaya’da bir caddeye de adı verildi.

Hayatını ve spor mücadelesini konu alan “Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu” filmi ise 22 Kasım 2019’da izleyiciyle buluştu. Özer Feyzioğlu’nun yönettiği filmde Süleymanoğlu’nun çocukluk yıllarından 1988 Seul Olimpiyatları’na uzanan yaşam öyküsü anlatıldı.

18 Kasım 2017’de hayatını kaybetti

Naim Süleymanoğlu, karaciğer yetmezliği nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 18 Kasım 2017’de, 50 yaşında hayatını kaybetti. 19 Kasım’da İstanbul Fatih Camisi’nde kılınan cenaze namazının ardından Edirnekapı Mezarlığı’na defnedildi. Cenaze törenine spor ve siyaset dünyasından çok sayıda isim katılırken, eski rakibi Yunan halterci Valerios Leonidis de törende yer aldı.

Naim Süleymanoğlu, yalnızca kazandığı madalyalar ve kırdığı rekorlarla değil, Bulgaristan Türklerinin yaşadığı zorlu dönemde gösterdiği duruş ve bu süreci dünyaya duyurmadaki rolüyle de hatırlanıyor. Mestanlı’nın Ahatlı köyünden çıkarak dünya spor tarihine adını yazdıran Cep Herkülü, Türk sporunun ve Bulgaristan Türklerinin ortak hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Kaynak: kırcaalihaber

Yazar