ASTANA – 28 Ekim 2026

Kazakistan Dışişleri Bakanı Muhtar Tileuberdi, Türkiye ile ilişkilerin siyasi diyalogdan ticaret, yatırım, enerji, ulaştırma, eğitim ve dijital teknolojilere kadar birçok alanda istikrarlı biçimde geliştiğini belirtti. Tileuberdi, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çerçevesindeki iş birliğinin güçlendirilmesinin de Kazakistan’ın dış politika öncelikleri arasında yer aldığını vurguladı.

Tileuberdi, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Ankara’ya gerçekleştireceği resmî ziyaret ve Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek TDT 13. Devlet Başkanları Zirvesi öncesinde Anadolu Ajansına değerlendirmelerde bulundu.

Kazakistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin yüzyıllara dayanan tarihî bağlar, ortak kültürel değerler ve Türk dünyasının dil mirası üzerine kurulu olduğunu belirten Tileuberdi, mevcut aşamada önceliğin siyasi ilişkilerde elde edilen birikimi somut ekonomik sonuçlara, yeni üretim tesislerine, istihdam olanaklarına ve uzun vadeli projelere dönüştürmek olduğunu ifade etti.

Türkiye ile ticaret hacmi 5,66 milyar dolara ulaştı

Türkiye’yi Kazakistan’ın başlıca ticaret, ekonomi ve yatırım ortaklarından biri olarak nitelendiren Tileuberdi, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2026’nın ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66,5 artarak 5,66 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.

Bu dönemde Kazakistan’ın Türkiye’ye ihracatı yaklaşık iki katına çıkarak 4,75 milyar dolara ulaştı. Tileuberdi, ticaret hacminin daha da artırılması için ürün çeşitliliğinin genişletilmesi, tarife dışı engellerin kaldırılması ve ticari işlemlerin kolaylaştırılması gerektiğini belirtti.

Yatırım ilişkilerine de değinen Tileuberdi, Türkiye’nin Kazakistan’a yaptığı yatırımların 6 milyar doları, Kazakistan’ın Türkiye’ye yaptığı yatırımların ise 2,5 milyar doları aştığını bildirdi. Kazakistan’da Türkiye ile ortak yürütülen 100’den fazla projenin tamamlandığını, 50’den fazla projenin uygulama aşamasında olduğunu ve 70 proje için müzakerelerin sürdüğünü kaydetti.

Ülkede Türk sermayeli 4 binden fazla şirketin faaliyet gösterdiğini belirten Tileuberdi, Kazakistan’ın yatırımcıların haklarını korumaya ve uzun vadeli, öngörülebilir bir iş ortamı oluşturmaya yönelik çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.

Türk Devletleri Teşkilatı’nda kurumsal iş birliği

Kazakistan’ın Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin kuruluşunda öncü rol oynadığını hatırlatan Tileuberdi, bu yapının zamanla bugünkü adıyla Türk Devletleri Teşkilatına dönüştüğünü belirtti.

Kazakistan’ın TDT’nin kurumsal gelişimine katkı sağlayan girişimlerde bulunduğunu ifade eden Tileuberdi; Türk Dünyası Vizyonu-2040 belgesinin hazırlanması, Daimi Temsilciler mekanizmasının oluşturulması ve Türk dünyasındaki kültürel, bilimsel ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara dikkat çekti.

Tileuberdi, Türk dünyasının entegrasyonunun Kazakistan dış politikasının önemli önceliklerinden biri olduğunu belirterek ülkesinin ortak kültür, dil ve gelenekler temelinde Türk devletleri arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesini desteklediğini söyledi.

Kazakistan’ın TDT üyesi ülkelerle ticaret hacminin 2026’nın ilk sekiz ayında yüzde 42 artarak 10 milyar dolara ulaştığını bildiren Tileuberdi, ekonomik bağlantıların daha da güçlendirilmesinin önemini vurguladı.

Orta Koridor’da hedef 2030’a kadar 10 milyon ton

Tileuberdi, Asya ile Avrupa arasında alternatif bir ulaştırma güzergâhı olan Trans-Hazar Uluslararası Ulaştırma Koridoru’nun, diğer adıyla Orta Koridor’un, Türk dünyası açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.

Son beş yılda Orta Koridor üzerinden taşınan yük hacminin beş kattan fazla arttığını, teslimat sürelerinin ise önceki seviyesinin üçte birine gerilediğini belirten Tileuberdi, Kazakistan’ın demir yolu hatlarının, limanların ve sınır geçiş noktalarının kapasitesini artırmak için çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Kazakistan’ın 2030 yılına kadar Orta Koridor üzerinden yıllık taşımacılık hacmini 10 milyon tona çıkarmayı hedeflediğini açıklayan Tileuberdi, bu amaca ulaşmak için lojistik işlemlerin dijitalleştirilmesi, idari maliyetlerin azaltılması ve güzergâh üzerindeki ülkeler arasında koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Ankara Zirvesi’nden somut hedefler beklentisi

TDT’nin yaklaşan Ankara Zirvesi’ne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tileuberdi, Türk entegrasyonunun karşılıklı saygı, pragmatizm ve tüm katılımcı devletlerin çıkarlarının eşit biçimde gözetilmesi temelinde geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Tileuberdi, zirvenin yalnızca iş birliğini derinleştirme iradesini teyit etmekle kalmayıp gelecekteki ortak çalışmalar için somut hedeflerin belirlenmesine de katkı sağlamasını beklediklerini ifade etti.

Kazakistanlı Bakan, Türk devletleri arasındaki ekonomik ve kurumsal bağların güçlendirilmesinin bölgesel istikrara, yeni ekonomik fırsatlara ve uluslararası ortaklarla yapıcı diyaloğa katkıda bulunacağını vurguladı.

Kaynak: AA